De uitlatingen van Francesca Albanese, de VN-rapporteur voor de Palestijnse gebieden, hebben het wereldwijde debat over “profiteurs genocide” aangewakkerd. In haar nieuwste rapport stelt Albanese onomwonden dat Israëls voortdurende militaire campagne tegen de Palestijnen een lucratieve business is. Het is lucratief voor tal van bedrijven.
Met andere woorden: sommige bedrijven en organisaties verdienen grof geld aan het leed van een volk. In deze blog bekijken we welke ondernemingen wereldwijd zaken doen met het Israëlische leger. We kijken ook naar welke bedrijven in België met de staat Israël zaken doen. Deze ondernemingen profiteren zo van de genocide.
We bekijken hun zakelijke en juridische connecties. Het is een stijl die inzichtelijk maakt hoe oorlog voor sommigen gewoon een verdienmodel is.
Wapenindustrie: buitenlandse arms deals voeden conflict
Albanese’s rapport brengt aan het licht hoe de wereldwijde wapenindustrie direct profiteert van Israëls offensief. Israël voert bijvoorbeeld een van ’s werelds grootste militaire inkoopprogramma’s voor de F-35-gevechtsjets, waarbij het samenwerkt met 1.600 bedrijven in acht landen aljazeera.com.
De Amerikaanse fabrikant Lockheed Martin leidt dat project. Het bedrijf levert de F-35’s. Talloze toeleveranciers doen mee: zo is het Italiaanse Leonardo S.p.A. een belangrijke partner en levert zelfs het Japanse FANUC robots voor wapenproductielijnen aljazeera.com.
Deze gevechtsvliegtuigen en andere wapens worden vervolgens ingezet in Gaza. Lockheed Martin en Leonardo worden expliciet genoemd in het VN-rapport. Dit is vanwege hun betrokkenheid. Hun wapentuig is ingezet in Gaza reuters.com.
Ook de Israëlische wapenproducent Elbit Systems – hofleverancier van drones en munitie – boekt enorme omzetstijgingen dankzij het conflict. Elbit produceert bijvoorbeeld ~85% van Israëls drones, waaronder de beruchte Hermes 450. Het bedrijf zag zijn inkomsten uit Israël in de eerste maanden na het uitbreken van de Gaza-oorlog met 61,5% stijgen. (Q1 2024 tot $437 miljoen) stop-arming-israel-belgium.com.
Zulke cijfers illustreren dat voor deze defensiebedrijven de oorlog geen crisis is maar een kans. Sterker nog, Israëls militaire uitgaven stegen met 65% van 2023 op 2024. Dit bracht het totaal tot $46,5 miljard, een van de hoogste per inwoner ter wereld.
Dat geld vloeit grotendeels naar wapenleveranciers. Geen wonder dat de Tel Aviv-beurs sinds oktober 2023 met 179% omhoog schoot. De beurs won bijna $158 miljard aan marktwaarde aljazeera.com. Oorlog is big business voor de wapenindustrie.
Enkele prominente voorbeelden van wapenleveranciers en militaire bedrijven die genoemd worden:
- Lockheed Martin – Levert F-35 gevechtsvliegtuigen aan Israël. Onderdeel van een globaal programma met honderden toeleveranciers aljazeera.com.
- Leonardo S.p.A. – Italiaans defensiebedrijf, betrokken bij de F-35 en andere systemen; beschuldigd dat haar wapens in Gaza worden gebruikt reuters.com.
- Elbit Systems – Grootste Israëlische wapenproducent (drones, munitie). Via dochter OIP in België exporteerde het optische richtsystemen (17 licenties tot €22,7 mln) voor precisiewapens stop-arming-israel-belgium.com. Deze technologie wordt ingezet om “doelwitten” te identificeren – met Palestijnse burgers als slachtoffer.
- Oshkosh Corporation – Amerikaans fabrikant van militaire voertuigen, levert transportvoertuigen aan het Israëlische leger. De Noorse pensioenbeheerder KLP stopte investeringen in Oshkosh wegens dit risico theguardian.com.
- ThyssenKrupp – Duits conglomeraat dat onderzeeërs en marineschepen aan Israël verkoopt. Ook dit bedrijf werd door investeerders in verband gebracht met mogelijke inzet in Gaza theguardian.com.
(Opmerking: Israël en de betrokken bedrijven ontkennen de term “genocide” en stellen dat het om zelfverdediging tegen terrorisme gaat. Toch acht Albanese het bewijs van genocidale daden overweldigend, gezien tienduizenden Palestijnse doden en de verwoesting van Gaza theguardian.com theguardian.com.)
Techbedrijven en surveillance: Big Tech aan de frontlinie
Niet alleen wapenfabrikanten, maar ook techgiganten spelen een rol als profiteurs van genocide. In de bezette Palestijnse gebieden is een heel surveillancesysteem opgetuigd, en Big Tech levert daarvoor de infrastructuur.
Volgens het VN-rapport voorzien Microsoft, Alphabet (Google) en Amazon praktisch de hele Israëlische overheid van cloudservices en AI-capaciteiten aljazeera.comreuters.com.
Die technologie vergroot Israëls vermogen tot data-analyse en massasurveillance van Palestijnen. Zo draait Israël’s biometrische bevolkingsdatabase (PIBA) – waarin Palestijnen worden geregistreerd – op systemen beheerd door IBM aljazeera.com. IBM trainde ook Israëlisch veiligheidspersoneel aljazeera.com.
Een ander berucht voorbeeld is Palantir Technologies, een Amerikaans softwarebedrijf.
Palantir breidde sinds oktober 2023 zijn steun aan het Israëlische leger uit. Het leverde geavanceerde predictive policing-tools. Deze tools helpen met AI automatisch doelwitten selecteren aljazeera.com. Interne systemen met codenamen als “Where’s Daddy?” en “Gospel” werden vermoedelijk ingezet om datastromen te verwerken en doelwitten te identificeren in Gaza aljazeera.com. Albanese stelt dat er “redelijke gronden” zijn om aan te nemen dat Palantir zo direct bijdraagt aan de bombardementen aljazeera.com.
Kortom, zonder de steun van deze techbedrijven zou Israël niet dezelfde precisie en schaal van repressie kunnen bereiken. Big Tech faciliteert de bezetting en aanvallen door digitale ruggengraat te leveren: van cloudopslag tot gezichtsherkenning.
Dit plaatst die bedrijven in een ethisch grijs gebied. Het is nu duidelijk hoe de technologie wordt misbruikt voor schendingen van mensenrechten reuters.com.
Bulldozers, bouwbedrijven en andere sectoren
Naast kogels en code dragen ook minder voor de hand liggende sectoren bij aan Israëls onderdrukking. Denk aan bouwvoertuigen, grondstoffen en zelfs toerisme. Enkele voorbeelden:
Caterpillar Inc.
Amerikaans bedrijf bekend om zijn bouwmachines. Caterpillar levert al jaren gepantserde bulldozers (type D9) en graafmachines. Het Israëlische leger gebruikt deze voertuigen om huizen te slopen en land te egaliseren stop-arming-israel-belgium.com.
Deze machines vernietigen Palestijnse woningen in Gaza en de West Bank. Ze helpen bij het bouwen van muren rond bezet gebied. Ze effenen terrein voor illegale nederzettingen. stop-arming-israel-belgium.com.
Caterpillar houdt vol dat haar producten legaal gebruikt dienen te worden. Mensenrechtenorganisaties wijzen erop dat de vernietiging van bezittingen in bezet gebied illegaal is reuters.com reuters.com. (Caterpillar heeft overigens een logistiek centrum in Grimbergen, België stop-arming-israel-belgium.com.)
HD Hyundai (Zuid-Korea) en Volvo Group (Zweden)
Deze leveranciers van zware machines en trucks worden genoemd vanwege hun bijdrage aan de vernieling van Palestijnse buurten aljazeera.com aljazeera.com. Hun graafmachines en bouwvoertuigen helpen bij huisvernietigingen en de bouw van illegale nederzettingen in de Westelijke Jordaanoever aljazeera.com.
Het gaat soms om “dual-use” civiele technologie die militair wordt ingezet. Albanese merkt op dat veel van deze bedrijven bleven leveren. Dit gebeurde ondanks overvloedig bewijs dat hun materieel voor misdaden werd gebruikt theguardian.com. Zulke “passieve leveranciers” worden zo feitelijk “bewuste medeplegers” van een systeem van onteigening theguardian.com.
Airbnb en Booking.com
Zelfs toeristische platforms komen in beeld. Zij verhuren vakantieaccommodaties in illegale Israëlische nederzettingen en bezette gebieden aljazeera.com. Door woningen op Palestijns gestolen land aan te bieden, verdienen deze bedrijven geld aan bezetting. Airbnb verwijderde kortstondig zulke advertenties in 2018.
Het keerde op zijn schreden terug. Het besloot enkel de winst daarvan aan goede doelen te schenken aljazeera.com. Albanese’s rapport noemt dit “humanitarian-washing”: het leed wordt niet gestopt, enkel gecompenseerd met een aalmoes aljazeera.com.
Drummond Company (VS) en Glencore (Zwitserland)
Deze mijnbouwbedrijven zijn de belangrijkste kolenleveranciers voor Israëls energiecentrales aljazeera.com. De steenkool, voornamelijk afkomstig uit Colombia, houdt de Israëlische elektriciteitsvoorziening draaiende aljazeera.com. Zelfs al woedt er een oorlog, de energiebehoefte – en dus de kolenhandel – gaat onverminderd door. Hier zien we een indirecte connectie: de winst uit grondstoffenhandel houdt de oorlogsinfrastructuur in stand.
Bright Dairy & Food (China)
Dit bedrijf bezit een meerderheidsaandeel in Tnuva, Israëls grootste voedselproducent aljazeera.com. Tnuva profiteert van agrarische grond die afgenomen is van Palestijnen in illegaal bezette buitenposten binnen Israël aljazeera.com. Zo vloeien buitenlandse investeringen in ogenschijnlijk onschuldige sectoren (zuivel, voedsel) ook naar bezetting en kolonisatie.
Netafim
Een bekende Israëlische producent van druppelirrigatie-systemen. Netafim helpt waterbronnen in de Westelijke Jordaanoever te exploiteren voor Israëlische landbouw, terwijl Palestijnen vaak waterschaarste lijden. Interessant is dat Netafim voor 80% eigendom is van Orbia (voorheen Mexichem) uit Mexico aljazeera.com. Het laat zien hoe zelfs internationale agritech-bedrijven betrokken raken bij de uitbuiting van bezet gebied.
Deze voorbeelden illustreren dat bijna elke economische sector verweven kan raken met de bezettings- en oorlogsindustrie. Sectoren variëren van bouw en energie tot toerisme en landbouw. Vaak gaat het om civiele producten of diensten die tot wapens van onderdrukking worden gemaakt.
Geldschieters en investeerders: wie financiert de oorlog?
Geld is het smeermiddel van elke oorlogsmachine. Achter de schermen investeren grote financiële instellingen in bedrijven die aan Israëls campagne verdienen. Het rapport-Albanese benadrukt dat banken, verzekeraars en vermogensbeheerders hiermee enablers van de bezetting en genocide zijn paxforpeace.nl paxforpeace.nl.
Enkele notoire financiële spelers:
BlackRock en Vanguard
Dit zijn ’s werelds grootste vermogensbeheerders en ze duiken op als top-aandeelhouders in tal van genoemde bedrijven. BlackRock is bijvoorbeeld de tweede grootste investeerder in Palantir (8,6% van de aandelen). Het is ook een grote investeerder in Microsoft (7,8%), Amazon (6,6%), Alphabet/Google (6,6%), en IBM (8,6%). Daarnaast is BlackRock zelfs de derde grootste in Lockheed Martin (7,2%) en Caterpillar (7,5%)aljazeera.com aljazeera.com.
Vanguard is de grootste aandeelhouder in Caterpillar (bijna 10%). Het is ook de grootste in Chevron (~9%) en Palantir (~9%). Daarnaast is Vanguard de op één na grootste in Lockheed Martin (9,2%) en de Israëlische wapenmaker Elbit Systems (2%)aljazeera.com. Deze fondsen beleggen dus miljarden in de bedrijven die direct aan Israëls offensief verdienen. Via dividenden en koersstijgingen vloeit de oorlogswinst terug naar Westerse financiële markten.
BNP Paribas
Een Franse bankgigant heeft ook een Belgische tak. Deze bank wordt genoemd vanwege het blijven financieren van wapenproducenten die het Israëlische leger bevoorraden. paxforpeace.nl. Ondanks oproepen tot desinvestering bleef BNP leningen verstrekken aan of aandelen houden in deze defensiebedrijven.
Barclays
Een van de grootste Britse banken. Barclays heeft investeringen in leveranciers van militaire technologie die zijn ingezet bij luchtaanvallen op Gaza en voor surveillance van Palestijnen paxforpeace.nl. Met andere woorden, het geld van Barclays’ cliënten wordt belegd in bedrijven die drones en raketten leveren. Ze leveren ook spyware voor gebruik in de bezette gebieden.
AXA
Deze Franse verzekeringsreus werd door Albanese uitgelicht. Dit was wegens financiële banden met ondernemingen die bijdragen aan apartheidsbeleid, huisvernietigingen en populatiecontrole paxforpeace.nl. Verzekeraars zoals AXA en ook Allianz stoppen premiegeld in aandelen en obligaties gelinkt aan Israëls bezettings-economie aljazeera.com aljazeera.com. Zo hopen ze rendement te halen, maar indirect pompen ze kapitaal in de oorlogskas.
Noorse pensioenfondsen
Noorwegen’s Government Pension Fund Global is ‘s werelds grootste staatsfonds. Het fonds heeft zijn investeringen in Israëlische bedrijven verhoogd met 32% sinds oktober 2023. theguardian.com theguardian.com. Dit wekte internationaal kritiek, omdat het fonds daarmee winst najaagt in een oorlogssituatie.
Noorwegens grootste particuliere pensioenfonds KLP kondigde intussen aan niet langer in Oshkosh en ThyssenKrupp te beleggen om morele redenen theguardian.com. Zulke stappen tonen aan dat financiers hun verantwoordelijkheid beginnen te beseffen.
Albanese benadrukt dat al deze financiële actoren medeplichtig kunnen zijn. Ze noemt ze “enablers” van de bezetting, apartheid en nu ook genocide paxforpeace.nl paxforpeace.nl. Door kapitaal te verschaffen, maken banken en beleggers de continuïteit van Israëls onderdrukkingsapparaat mogelijk. Geldstromen zijn dus net zo goed wapens in deze strijd. Het rapport roept financiële instellingen op per direct te stoppen. Ze moeten niet meer investeren in bedrijven die bij de bezetting betrokken zijn paxforpeace.nl paxforpeace.nl.
Belgische bedrijven en connecties: onze eigen “oorlogsprofiteurs”
Ook in België zijn er verrassend veel directe en indirecte banden met Israëls militaire industrie.
België is officieel kritisch over de schendingen in Palestina. Toch blijven diverse Belgische bedrijven of lokale filialen van multinationals gewoon zaken doen met het Israëlische leger. Ze blijven ook handelen met de staat. Een greep uit de meest opvallende Belgische connecties en contracten, zowel directe leveringen als via omwegen:
Elbit Systems (OIP & BATS in België)
De Israëlische wapenfirma Elbit heeft volledig eigendom van OIP Land Systems (Doornik), OIP Sensor Systems (Oudenaarde) en BATS (Angleur) stop-arming-israel-belgium.com. Deze Belgische filialen maken optische richtapparatuur (vizieren, nachtkijkers) en onderhouden tanktechnologie.
Tussen oktober 2023 en eind 2024 werden 17 Vlaamse exportvergunningen afgegeven aan OIP-Elbit, ter waarde van €22,7 miljoen stop-arming-israel-belgium.com. Het ging vooral om vizieren en thermische camera’s – cruciale onderdelen om doelwitten te identificeren en aan te vallen stop-arming-israel-belgium.com. Met zulke leveringen versterkt Elbit via België de slagkracht van het Israëlische leger in Gaza en de West Bank.
FedEx (Luchthaven Luik)
Het Amerikaanse transportbedrijf FedEx speelt ongewild een rol in wapenleveranties. Onderzoek in juni 2025 onthulde dat FedEx via Liège Airport minstens 20 zendingen met militaire onderdelen naar Israël transporteerde stop-arming-israel-belgium.com.
Deze pakketten – sommige afkomstig van Amerikaanse luchtmachtbases – bevatten reserveonderdelen voor F-35-gevechtsvliegtuigen die ingezet worden boven Gaza stop-arming-israel-belgium.com . Via Luik kwamen ze terecht op de Israëlische luchtmachtbasis Nevatim stop-arming-israel-belgium.com.
Dit gebeurde zonder dat Belgische autoriteiten het doorhadden. Inmiddels onderzoekt het parket van Luik de zaak stop-arming-israel-belgium.com. Het toont aan hoe België als doorvoerland kan dienen voor de bevoorrading van Israëls oorlog. Dit gebeurt vaak buiten het zicht van de wet.
Safran Aero Boosters (Herstal)
Deze firma (voorheen Techspace Aero) produceert in Wallonië onderdelen voor vliegtuigmotoren, o.a. voor de Amerikaanse F-15 en F-16 gevechtsvliegtuigen stop-arming-israel-belgium.com. Die jets belanden vervolgens bij het Israëlische leger en worden gebruikt in bombardementen op Gaza of elders stop-arming-israel-belgium.com. Opmerkelijk: de Waalse overheid bezit ~31% van Safran Aero Boosters stop-arming-israel-belgium.com.
De eigen overheid is dus deels eigenaar van een toeleverancier van Israëlische oorlogsvliegtuigen. Dat is een pijnlijke vaststelling nu die vliegtuigen burgers doden. Safran levert bovendien technologie voor het Israëlische Iron Dome anti-raketsysteem en werkt samen met Israëlische wapenbedrijven stop-arming-israel-belgium.com. Campagnegroepen noemen Safran een “medeplichtige aan genocide” zolang dit doorgaat stop-arming-israel-belgium.com.
BMT Aerospace (Oostkamp)
Syensqo (Zaventem)
Een minder bekend maar belangrijk voorbeeld. Syensqo, een Belgische chemische specialist voortgekomen uit Solvay, levert epoxyhars (MTM46) aan UAV Tactical Systems Ltd. Dat is een joint venture van Elbit en Thales. stop-arming-israel-belgium.com. Dit materiaal is essentieel voor de romp van Hermes 450-drones stop-arming-israel-belgium.com.
Syensqo beweert dat hun hars enkel voor ongewapende verkenningsdrones wordt gebruikt, maar er is al jarenlang bewijs dat Hermes 450-drones dodelijke aanvallen uitvoeren. stop-arming-israel-belgium.com, Dit is vaak met schending van het humanitair recht. Omdat dit alom bekend is, kan Syensqo zich niet verschuilen achter onwetendheid stop-arming-israel-belgium.com. Door toch te leveren loopt het bedrijf kans medeplichtig te zijn aan oorlogsmisdaden in Gaza stop-arming-israel-belgium.com.
Opvallend: Syensqo’s hoofdkantoor en meerderheidseigenaar zijn Belgisch (Zaventem), al heeft het wereldwijd vestigingen stop-arming-israel-belgium.com. De oproep is duidelijk: stop de samenwerking voor het te laat is stop-arming-israel-belgium.com .
Thales (Herstal)
De Franse defensiegigant Thales heeft ook een wapenfabriek in Herstal, België stop-arming-israel-belgium.com. Thales verkocht voor zeker €2 miljoen aan dronesystemen (pilotenassistentie) aan de Israëlische industrie stop-arming-israel-belgium.com. Zonder die elektronica kunnen gewapende drones niet opereren. Onderzoek van Disclose toonde aan dat deze technologie intensief is ingezet door Israëlische speciale eenheden tot minstens januari 2025 stop-arming-israel-belgium.com.
Thales is medeaandeelhouder (met Elbit) van UAV Tactical Systems in de UK. Dit bedrijf bouwt de Watchkeeper-drone voor het Israëlische leger. De drone is gebaseerd op de Hermes 450. stop-arming-israel-belgium.com. Dit riekt naar het “witwassen” van Israëlische militaire technologie:
Thales verdient aan drone-innovaties die op Palestijnse burgers getest zijn stop-arming-israel-belgium.com. Bovendien levert Thales onderdelen voor de grotere Hermes 900-drone, die boven Gaza wordt ingezet stop-arming-israel-belgium.com. Belgische vrede-activisten dringen erop aan dat Thales stopt met alle bijdragen aan deze aanhoudende genocide stop-arming-israel-belgium.com.
Caterpillar (Grimbergen)
Zoals eerder vermeld is Caterpillar een vaste leverancier van Israëls leger. Interessant voor België: het bedrijf heeft een logistiek centrum in Grimbergen stop-arming-israel-belgium.com. Via die vestiging verlopen mogelijk leveringen of onderhoud van de machines die in Palestina worden gebruikt. Ook hier klinkt de roep dat Caterpillar onmiddellijk zijn betrokkenheid bij de “genocide” staakt stop-arming-israel-belgium.com.
Challenge Airlines / Challenge Handling (Liège Airport)
Dit is een Israëlisch vrachtbedrijf dat opereert op de luchthaven van Luik. Challenge is gespecialiseerd in buitenmaatse cargo, vooral wapens. Van het begin van het Gaza-offensief in oktober 2023 tot mei 2024 vervoerde Challenge minstens 70 ton munitie. Zij vervoerden ook explosieven via Luik. stop-arming-israel-belgium.com.
Enkel door druk van het maatschappelijk middenveld. Daardoor vaardigde de Waalse overheid in mei 2024 een ministerieel besluit uit om die doorvoer te stoppen. stop-arming-israel-belgium.com. Dat besluit sloot een maas in de wet. Voortaan was álle doorvoer van wapens naar Israël via Wallonië verboden. Zelfs zonder overlading was het verboden.
Echter, onlangs hief de Raad van State dit Waals verbod weer op. stop-arming-israel-belgium.com . Daardoor kan Challenge mogelijk opnieuw militaire lading verschepen. Wereldwijd blijft de Challenge Group wapens vervoeren en zo medeplichtig aan de voortdurende slachting in Gaza. stop-arming-israel-belgium.com. Belgische actiegroepen eisen dat Challenge alle banden met het “genocidale regime” verbreekt stop-arming-israel-belgium.com.
Maersk (Antwerpen)
De Deense rederij Maersk is een van ’s werelds grootste containervervoerders. Ze spelen een cruciale rol in de aanvoer van wapens naar Israël. Uit het rapport “Mask off Maersk” blijkt dat sinds 7 oktober 2023 meer dan 2000 containers zijn verscheept.
Deze bevatten militair materieel voor Israël. stop-arming-israel-belgium.com. De meeste voeren van de VS (haven Bayonne/Newark) via Algeciras (Spanje) naar Ashdod of Haifa. stop-arming-israel-belgium.com. Volgens Reuters zaten in die containers o.a. gepantserde voertuigen voor het transport van Palestijnse gevangenen, tanks, vliegtuigonderdelen en munitiestop-arming-israel-belgium.com.
Zonder Maersk zou Israël veel moeilijker zijn oorlogstuig kunnen importerenstop-arming-israel-belgium.comstop-arming-israel-belgium.com. Maersk heeft meerdere vestigingen in de haven van Antwerpenstop-arming-israel-belgium.com, waardoor ook hier een Belgisch knooppunt ligt. Activisten roepen Maersk op zich terug te trekken uit deze “genocidale medeplichtigheid” stop-arming-israel-belgium.com.
ScioTeq (Kortrijk)
Een Belgisch high-tech bedrijf (voortgekomen uit Barco). ScioTeq levert gespecialiseerde displays en schermen aan Elbit Systems stop-arming-israel-belgium.com. In Kortrijk produceert het monitoren die in militaire producten worden gebruikt, o.a. voor Amerikaanse drones (Predator, Reaper) en voor Elbit’s eigen Hermes-dronesstop-arming-israel-belgium.com. Met andere woorden, ScioTeq’s schermen zitten in drones die Gaza bombarderen.
De eis is duidelijk. Stop de samenwerking met Elbit. Anders maakt ScioTeq zich mede schuldig aan de aanvallen in Gaza. stop-arming-israel-belgium.com.
SABCA (Brussel/Lummen/Gosselies)
Belgisch lucht- en ruimtevaartbedrijf dat onderdelen voor gevechtsvliegtuigen maakt. SABCA heeft toegegeven dat in haar vestigingen componenten zijn geproduceerd die uiteindelijk in Israëlische straaljagers terechtkwamen stop-arming-israel-belgium.com.
In 2022 opende SABCA nog een nieuw onderzoekscentrum in Louvain-la-Neuve in samenwerking met de UCLouvain stop-arming-israel-belgium.com. Waarnemers dringen erop aan dat SABCA geen samenwerkingen aangaat met de Israëlische defensie-industrie zolang die betrokken is bij koloniale onderdrukkingstop-arming-israel-belgium.com.
Naast deze bedrijfsvoorbeelden is er ook de Belgische overheid zelf die in het vizier komt. Uit parlementaire vragen bleek dat het Belgisch leger sinds oktober 2023 voor ruim 109 ton munitie kocht. Het kocht deze munitie bij Israëlische wapenfabrikanten (met name IMI, onderdeel van Elbit) vredesactie.be.
Ondanks publieke verontwaardiging gaf defensieminister Theo Francken (N-VA) aan dat het “juridisch niet evident” is. Het is moeilijk om zulke aankopen stop te zetten. vredesactie.be. België heeft immers (nog) geen wapenembargo tegen Israël en zolang er geen formele sancties zijn, blijven contracten mogelijk vredesactie.be.
Hier staan België’s woorden (kritiek op oorlogsmisdaden) haaks op daden (doorlopende wapenhandel). In mei 2024 stapten 11.11.11, Vredesactie en andere NGO’s zelfs naar de rechter. Ze deden dit om de Israëlische rederij ZIM aan te klagen. De beschuldiging was illegale wapendoorvoer via de Antwerpse haven. vredesactie.be vredesactie.be. De druk uit de civiele samenleving neemt toe om geen Belgische medeplichtigheid aan de oorlog toe te staan.
Juridische implicaties: kunnen bedrijven ter verantwoording worden geroepen?
De centrale vraag is: komen deze bedrijven weg met hun winst boven mensenrechten? Of hebben ze ook juridische verantwoordelijkheid voor hun rol in het conflict? Albanese’s rapport laat er weinig twijfel over bestaan: ja, bedrijven kunnen aansprakelijk gesteld worden onder internationaal recht. aljazeera.comaljazeera.com.
Volgens de VN-richtlijnen voor Bedrijfsleven en Mensenrechten (UNGP) moeten bedrijven voorkomen dat ze bijdragen aan mensenrechtenschendingen. Dit geldt zowel direct als via hun zakelijke relaties aljazeera.com.
Staten zijn primair verplicht dit af te dwingen. Bedrijven hebben ook de plicht om due diligence toe te passen. Ze moeten hun volledige toeleveringsketen doorlichten op risico’s aljazeera.com aljazeera.com.
Doen ze dat niet, dan blijven ze leveren aan een leger dat oorlogsmisdaden pleegt. Dit betekent dat ze medeplichtigheid riskeren. Ze riskeren medeplichtigheid aan internationale misdaden. In extreme gevallen kunnen leidinggevenden van zulke bedrijven zelfs strafrechtelijk vervolgd worden.
Desnoods door internationale hoven – wegens medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden of genocide aljazeera.com aljazeera.com. Het rapport-Albanese benadrukt dat “nalaten te handelen in lijn met het internationaal recht kan uitmonden in strafrechtelijke aansprakelijkheid”aljazeera.com.
In juli 2024 gaf het Internationaal Gerechtshof (ICJ) een advies. Israëls voortdurende bezetting van Palestijns gebied moet zo snel mogelijk eindigen. aljazeera.com.
De VN-Algemene Vergadering eist dat Israël uiterlijk september 2025 zijn illegale aanwezigheid beëindigt aljazeera.com. Albanese wijst erop dat deze uitspraak de bezetting impliciet als een daad van agressie bestempelt aljazeera.com.
Daarmee geldt: elke economische activiteit die helpt de illegale situatie te bestendigen, kan worden gezien als hulp. Het kan ook worden gezien als medeplichtigheid aan een internationale misdaad. Dit is zoals verwoord in het Statuut van Rome. aljazeera.com. Daarom, zo stelt ze, zijn staten verplicht geen handel te drijven. Zij moeten investeringen niet laten doorgaan die Israëls misdaden in stand houden aljazeera.com.
In gewoon Nederlands: regeringen moeten zorgen dat bedrijven hun banden met de bezetting verbreken. Dit omvat zowel directe wapenleveranties als indirecte investeringen.
We zien dat dit besef groeit. Internationale druk neemt toe om een wapenembargo en economische sancties in te stellen. Albanese riep expliciet op tot sancties en een wapenembargo tegen Israël theguardian.com, evenals tot vervolging van bedrijfsleiders die willens en wetens blijven leveren. theguardian.com theguardian.com. Dergelijke oproepen echoën eerdere precedenten: denk aan de bedrijven die ooit het apartheidsregime in Zuid-Afrika ondersteunden. Uiteindelijk werden ook zij publiekelijk aan de schandpaal genageld en moesten ze zich terugtrekken. theguardian.com.
Conclusie: winst boven mensenleven – een sombere realiteit
In een conversational tone kunnen we ons afvragen: hoe heeft het zover kunnen komen? Het antwoord is even simpel als schrijnend: oorlog kan winstgevend zijn. Zolang er geld te verdienen valt, zijn er “genocideprofiteurs” die liever wegkijken van het humanitair drama.
Dit geldt voor de verkoop van een raket. Hetzelfde geldt voor het transport van een container. Daarnaast geldt dit ook voor het beleggen in een techbedrijf. Israëls “economy of genocide”, zoals Albanese het noemt, wordt gevoed door een wereldwijde keten van zakelijke belangen. aljazeera.com aljazeera.com.
Toch is er hoop dat dit model niet houdbaar is. Steeds luider klinkt de roep om ethisch ondernemerschap: bedrijven moeten kiezen tussen profit of principes. Zoals de VN-rapporteur stelt: de blootgelegde verwevenheid is “slechts het topje van de ijsberg”. Maar het einde van die medeplichtigheid zou een begin van gerechtigheid kunnen zijn. theguardian.com.
Er is druk van consumenten, burgers, en activisten. Mogelijk juridische stappen maken het steeds lastiger voor deze bedrijven. Zij kunnen niet langer zaken doen as usual. Uiteindelijk zal elke CEO zich moeten afvragen: Wil ik mijn naam verbinden aan apartheid en genocide? Of kies ik voor de juiste kant van de geschiedenis?
De realiteit is dat Israëls geweld tegen Palestijnen blijft voortduren “omdat het lucratief is voor velen”.aljazeera.com reuters.com. Maar als we die winstgevendheid wegnemen via embargo’s, dan ontnemen we de brandstof van het conflict. Desinvesteringen en gerechtelijke vervolging helpen hier ook bij. De profiteurs van genocide komen dan in het zicht en hopelijk tot de orde.
Alleen door het financiële belangenweb te ontmantelen, kan de internationale gemeenschap écht druk uitoefenen om dit bloedvergieten te stoppen. Dat is geen politiek statement, maar een morele én juridische noodzaak. Zoals men zegt: follow the money, want dát spoor leidt naar verantwoordelijkheid – en hopelijk naar verandering.
Bronnen:
De bovenstaande analyse is gebaseerd op het recente rapport van Francesca Albanese. Het is ook gebaseerd op berichtgeving van diverse media en organisaties, waaronder Al Jazeera. aljazeera.com, The Guardian theguardian.comtheguardian.com, Reuters reuters.comreuters.com, Vredesactie/11.11.11vredesactie.be vredesactie.be, Stop Arming Israel (BE)stop-arming-israel-belgium.comstop-arming-israel-belgium.com, en PAX voor Vrede paxforpeace.nl paxforpeace.nl, die allemaal de rol van bedrijven in deze context documenteren.
Deze bronnen onderstrepen unisono: het is tijd om winst niet langer te laten prevaleren boven mensenlevens.
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
Liefs Annemie