Palmzondag en Paasakkoord: sociale zekerheid onder druk
Deze Palmzondag drukt zwaar op mijn hart. De Goede Week vangt aan, een periode van reflectie en hoop. Tegelijk voel ik woede en machteloosheid in mij groeien. Mijn gedachten cirkelen voortdurend rond dezelfde vragen: hoe kun je toekomst plannen als de bodem onder je voeten ontbreekt? Terwijl we Palmzondag en paasakkoord vieren, blijven deze gevoelens mij achtervolgen.
Bezinning tegenover beleid: Palmzondag en het Paasakkoord
In dezelfde week herdenken we het lijden en de opstanding van Jezus. We zien een krachtig symbool van mededogen en herstel. Tegelijkertijd lanceert de federale regering het zogeheten Paasakkoord. Een moment waarop spiritualiteit en solidariteit centraal zouden moeten staan. Helaas overschaduwt een politiek akkoord dit moment. Dit akkoord sluit eerder uit dan dat het verbindt.
Een van de kernpunten? De beperking van werkloosheidsuitkeringen in de tijd. Een “koninginnenstuk”, zo luidt het. Een rationele maatregel volgens sommigen, maar een harde klap voor wie al op de rand van de samenleving balanceert.
Maar wie wordt hier werkelijk mee geholpen? En wie draait op voor de gevolgen? De realiteit toont een ander verhaal dan de cijfers op papier. Het beleid lijkt meer gericht op bestraffing dan op ondersteuning.
37 jaar praktijkervaring met structurele uitsluiting
Al 37 jaar ondersteun ik werkzoekenden in armoede. Mensen die niet vrijwillig kiezen voor werkloosheid, maar vastlopen in omstandigheden waarop ze geen vat hebben. Werkzoekenden die, ondanks talloze sollicitaties, worden afgewezen vanwege leeftijd, gezondheid, nationaliteit of simpelweg omdat er geen jobs zijn.
Ze willen wél aan de slag, maar het leven laat het niet toe. En telkens wanneer ze proberen op te krabbelen, lijkt het systeem hen weer neer te drukken.
Ik heb generaties zien passeren: jongeren die met hoop starten en na enkele jaren hun geloof in het systeem verliezen. Oudere werkzoekenden die jarenlang bijdroegen en nu als “last” worden beschouwd. Elk dossier is een leven, een verhaal, een gevecht.
De harde realiteit van dakloosheid en werk zoeken
Hoe schrijf je sollicitatiebrieven als je geen dak boven je hoofd hebt? Geen veilige slaapplek, geen rust, geen plek om je papieren te bewaren of jezelf te wassen. Je kunt je niet herpakken als je voortdurend in overlevingsmodus leeft.
Ik ken mensen die al zeven jaar wachten op een sociale woning. Zoals een vrouw met drie kinderen die elke ochtend belt naar de huisvestingsmaatschappij in de hoop op goed nieuws. Haar dag begint telkens met teleurstelling, maar ook met volharding. Haar kinderen gaan naar school zonder vaste verblijfplaats, wat zich weerspiegelt in hun leerprestaties én zelfvertrouwen.
Volgens het nieuwe beleid worden zij na twee jaar als “passief” bestempeld. Dat is geen beleid, dat is blind zijn voor de werkelijkheid. Je kunt mensen niet straffen voor iets waarop ze geen invloed hebben.
Het schrijnend tekort aan sociale huisvesting is al decennia bekend. Verschillende beleidsplannen en beloftes passeerden de revue, maar structurele oplossingen bleven uit. Het resultaat? Lange wachtlijsten en groeiende frustratie. Bovendien rijzen de huurprijzen in de privémarkt de pan uit. Alleen al in Vlaanderen wachten ruim 180.000 mensen op een sociale woning. In Brussel is de situatie nog nijpender.
Intussen worden er besparingen doorgevoerd in de zorgsector, waardoor kwetsbare gezinnen nauwelijks overeind blijven. Steeds vaker worden ze van dienst naar dienst gestuurd, zonder daadwerkelijke hulp te krijgen. De muren van het systeem voelen kouder dan de straat.
Toch schuift men de verantwoordelijkheid steeds vaker richting de mensen zélf, alsof zij de oorzaak zijn van hun situatie. Alsof falen een persoonlijke keuze is, en niet het gevolg van een structurele impasse.
Het gezicht achter de cijfers
Ik ontmoet alleenstaande ouders die geen opvang voor hun kinderen kunnen vinden. Zo sprak ik met een moeder. Ze weigert werk omdat ze haar baby nergens veilig kan achterlaten. Beleidsmakers nemen zoiets zelden in overweging. Ze wil werken, maar kiest voor veiligheid boven inkomen. Dat is geen gemakzucht, dat is moed.
Daarnaast zijn er vaders die alles doen om hun gezin te herenigen. Ze lopen echter vast in regeltjes en papieren muren. Neem bijvoorbeeld de Afghaanse vader. Hij moest zijn 18-jarige dochter achterlaten in een land waar de Taliban dagelijks terrein wint. Ondertussen probeert hij hier een nieuw bestaan op te bouwen.
Hij kwam als erkend vluchteling aan in België, maar zit vast in een gezinsherenigingsprocedure vol vertragingen en ontoegankelijke regels. Zijn verhaal snijdt recht door het hart. Hij belt mij soms ’s avonds laat, wanhopig, omdat hij haar stem mist. Ondertussen heeft hij al meerdere aanvragen en dossiers ingediend, maar de administratieve stilstand maakt elke stap vooruit haast onmogelijk.
Natuurlijk zijn er mensen die het systeem misbruiken. Maar dat is een kleine groep. De overgrote meerderheid zoekt vooruitgang, hunkert naar werk, naar een toekomst. Wat ze nodig hebben, is vertrouwen, geen controle. Hulp, geen oordeel.
Toch botsen ze keer op keer op gesloten deuren. Ze worden van het kastje naar de muur gestuurd. Iedere tegenslag vergroot hun afstand tot werk — niet uit onwil, maar uit uitputting.
Het beleid lijkt ervan uit te gaan dat werklozen een aparte soort mensen zijn. Alsof je pas waarde hebt als je een loonstrook kunt voorleggen. Alsof waardigheid meetbaar is in werkuren.
Kiezen tussen tanks en thuis: hoe verdelen we onze middelen?
Overheidsgeld verdelen is een kwestie van keuzes maken. Begrijp me niet verkeerd: ik zie het belang van defensie. Ik werk met mensen die gevlucht zijn voor geweld. Ik weet hoe essentieel veiligheid is.
Toch wringt het dat er moeiteloos miljoenen worden vrijgemaakt voor wapens en legermaterieel. Men beweert dat er geen budget is voor betaalbare woningen, goede zorg of een stevig sociaal vangnet. Alsof raketten urgenter zijn dan opvangplaatsen.
Dat is geen evenwichtige afweging. Terwijl het defensiebudget jaar na jaar stijgt, blijft het sociaal budget stagneren of krimpen. Wat zegt dat over onze keuzes als samenleving?
Verdediging mag nooit gebruikt worden als voorwendsel om de sociale fundamenten van onze samenleving af te breken. We moeten onze beschaving niet enkel meten aan wapens, maar aan hoe we zorgen voor wie het moeilijk heeft.
En wat deed Jezus eigenlijk op Palmzondag?
Op Palmzondag – het begin van de Goede Week – trok Jezus Jeruzalem binnen, zittend op een ezel. Het volk legde palmtakken en mantels op de weg als eerbetoon. Niet als triomfantelijke koning, maar als nederige dienaar kwam Hij de stad binnen. Zijn intocht was een teken van vrede, een statement tegen de heersende machtstructuren van zijn tijd. Hij bracht geen geweld, maar hoop. Geen veroordeling, maar nabijheid.
En wat zou Jezus doen vandaag?
Deze week – Palmzondag – herdenken we Jezus, die geen macht uitoefende, maar zich verbond met wie het moeilijk had. Hij protesteerde tegen hypocrisie en tegen systemen die mensen buitensloten. Hij koos geen gemakkelijke weg, maar de weg van solidariteit.
Dus: zou Hij vandaag aan tafel zitten bij het overleg over het Paasakkoord?
Of zou Hij te vinden zijn bij de dakloze onder de brug? Is Hij bij de moeder die al jaren wacht op een woning? Of is Hij bij de jonge vrouw die moet achterblijven in Kabul?
Ik geloof dat ik het antwoord wel ken. En dat antwoord daagt ons uit opnieuw te kijken: wie willen we zijn, voor elkaar? Hoe bouwen we aan een samenleving die draagt, die geneest, die niemand uitsluit?
Wat kun jij doen?
Wil je meebouwen aan een warmere samenleving? Dan zijn er concrete stappen die je vandaag nog kunt zetten:
- Informeer jezelf en anderen over de realiteit van armoede en dakloosheid.
- Schrijf je gemeenteraadslid of parlementslid aan: laat je stem horen over het belang van sociale huisvesting en menswaardig beleid.
- Steun lokale organisaties die werken met en voor mensen in armoede, met tijd, middelen of aandacht.
- Bied een luisterend oor aan wie worstelt. Je nabijheid kan het verschil maken.
- Deel deze boodschap, zodat meer mensen zien wat er op het spel staat.
We kunnen niet alles oplossen. Maar we kunnen wél beginnen. Samen. Vandaag.
Jouw stem telt
Wat denk jij?
- Heb jij of iemand die je kent te maken gehad met structurele armoede of langdurige werkloosheid?
- Vind jij dat werkloosheidsuitkeringen beperkt moeten worden in de tijd?
- Wat betekent solidariteit voor jou, in deze tijd van sociale en politieke keuzes?
🗨️ Deel je ervaring of mening in de reacties hieronder of op sociale media met de hashtag #PalmzondagEnPaasakkoord. Jouw stem telt.
Annemie begeleidt al 37 jaar werkzoekenden in armoede, met bijzondere aandacht voor mensen in structureel kwetsbare posities. Deze reflectie schrijft ze op Palmzondag, vanuit haar geloof en praktijkervaring.
Een vergeten realiteit
En dan is er nog het verhaal van de moeder. Haar kind is vier jaar oud en heeft een zware vorm van ASS (autismespectrumstoornis). Haar zoon heeft dringend nood aan gespecialiseerde ondersteuning. Hij vindt geen plek in het buitengewoon onderwijs. Ook in het gewoon onderwijs vindt hij geen plek. Ze heeft geen netwerk waarop ze kan terugvallen, geen opvangmogelijkheden, en dus ook geen ruimte om te werken. Deze moeder wil wél meedoen, maar het systeem biedt haar en haar kind geen plaats. Ze valt tussen alle mazen van het net — niet omdat ze niet wil, maar omdat ze nergens terechtkan.
Bronnen
- Federaal Planbureau. (2023). Sociaal-Economische indicatoren en structurele ongelijkheid. Beschikbaar via: https://www.plan.be
- Armoedebarometer Vlaanderen. (2023). Rapport over wonen, werk en welzijn. Uitgegeven door Decenniumdoelen vzw. https://www.decenniumdoelen.be
- Steunpunt Wonen. (2022). Wachtlijsten sociale huisvesting in Vlaanderen. https://www.steunpuntwonen.be
- Sociaal.net. (2024). “Werkloosheid beperken in de tijd: een gemiste kans voor structurele oplossingen?” https://sociaal.net/opinie/werkloosheid-beperken-in-de-tijd
- Kerknet. (2023). Wat betekent Palmzondag? https://www.kerknet.be
- Vluchtelingenwerk Vlaanderen. (2024). Gezinshereniging in België: obstakels en vertragingen. https://www.vluchtelingenwerk.be
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
https://www.steunfondsvooroekraine.be/donatiepagina
Liefs Annemie