Open brief aan de minister van Justitie: kinderbescherming bij scheiding

Hoe zorgen we ervoor dat kinderen bij een complexe scheiding veilig kunnen blijven groeien? Een kind hoort niet de rekening te dragen van volwassen strijd. Deze open brief aan de minister van Justitie vraagt om een duidelijke, kindgerichte aanpak wanneer aanhoudende conflicten, controle of geweld de veiligheid bedreigen.

Door Annemie Declercq · Inhoudelijk bijgewerkt op 8 oktober 2026 · Leestijd: ± 5 minuten.

Aard van deze tekst: een publieke beleidsoproep aan Justitie en de bevoegde ministers voor Welzijn en Jeugdhulp. De verzoeken hieronder zijn voorstellen, geen vastgestelde maatregelen of verslag van overleg met een kabinet.

Voor ouders die eerst hun eigen situatie willen ordenen, staat de uitleg in kinderen beschermen bij hoogconflictscheidingen: veiligheid, hulp en beleid. Deze brief werkt de maatschappelijke vragen uit.

Geachte minister: begin bij de veiligheid van het kind

Als ouder en belangenbehartiger vraag ik aandacht voor kinderen die tussen langdurige conflicten terechtkomen. Mijn oproep is eenvoudig: maak zichtbaar hoe hun veiligheid, ontwikkeling en eigen stem worden meegewogen in beslissingen.

Deze beleidsvraag sluit aan bij onze reflectie over de Dag van de Rechten van het Kind: bescherming in de dagelijkse praktijk. Lees die als een aanvullende maatschappelijke stem, naast de afzonderlijke beoordeling van feiten en veiligheidsvragen.

Een moeizame scheiding is niet automatisch een situatie van geweld. Maar geweld mag ook niet verdwijnen onder het algemene woord ‘conflict’. Wij hebben een aanpak nodig die zorgvuldig onderzoekt wie wat doet, welke risico’s bestaan en welke steun het kind en de ouders nodig hebben.

Die zorgvuldigheid beschermt iedereen: het kind, de ouder die bescherming zoekt en de ouder over wie een melding wordt gedaan. Een aantijging vraagt onderzoek. Een signaal vraagt aandacht. Een vastgesteld risico vraagt handelen.

1. Zorg voor toetsbare deskundigheid

Ik vraag opleiding en bijscholing voor professionals die complexe scheidingssituaties beoordelen. Laat die opleiding concrete vaardigheden behandelen: open vragen stellen, feiten van interpretaties onderscheiden, geweld en controle onderzoeken, en de invloed van angst en stress op verklaringen begrijpen.

Een etiket als ‘narcist’ mag geen onderzoek vervangen. Beoordeling moet steunen op gedrag, context en zorgvuldig verzamelde informatie. Leg vast wie deskundigheid toetst, hoe twijfel besproken wordt en wanneer gespecialiseerde hulp wordt ingeschakeld.

2. Maak de route voor veiligheidsvragen duidelijk

Ik vraag een herkenbaar aanspreekpunt en een werkbare samenwerking tussen justitie, hulpverlening en de relevante diensten. Ouders en kinderen moeten weten waar zij een veiligheidszorg melden, wie die beoordeelt en welke vervolgstap mogelijk is.

Onderzoek of gespecialiseerde multidisciplinaire ondersteuning bij complexe dossiers zinvol is. Werk eerst verantwoordelijkheden, financiering en informatiebescherming uit. Een extra team helpt pas als het bestaande werk verbindt en gezinnen tijdig duidelijkheid geeft.

Wat ouders vandaag al kunnen bespreken, staat in de overzichtsblog over veiligheid en hulp bij hoogconflictscheidingen. Beleidsverbetering en hulp in een individueel dossier zijn verschillende opdrachten.

3. Geef kinderen een stem zonder beslissingslast

Ik vraag kindvriendelijke gesprekken, met aandacht voor leeftijd, ontwikkeling en eventuele beperkingen. Kinderen moeten kunnen vertellen wat ze beleven zonder het gevoel te krijgen dat zij een ouder moeten kiezen of redden.

Artikel 12 van het Kinderrechtenverdrag erkent het recht om gehoord te worden. Vraag daarom ook hoe aan het kind wordt uitgelegd wat met zijn of haar inbreng is gebeurd. Alleen een gesprek aanbieden is nog geen garantie dat een kind zich serieus genomen voelt.

Een passende gesprekssituatie vraagt tijd en vaardigheid. Ook thuis kunnen volwassenen leren om minder te sturen en meer te luisteren. ** How2talk2kids: effectief communiceren met kinderen – Adele Faber en Elaine Mazlish (bol.com) biedt praktische communicatievoorbeelden.

Na dodelijk gezinsgeweld zijn dagelijkse zorg, rouw en contactvragen bijzonder verweven. De uitleg voor volwassenen die een kind na dodelijk gezinsgeweld ondersteunen maakt onderscheid tussen luisteren naar het kind en het belasten met de juridische beslissing. Belgische en Nederlandse informatie worden apart toegelicht.

4. Motiveer verblijfsbeslissingen zorgvuldig

Het Belgische recht laat ruimte voor een ongelijk verdeeld verblijf als gelijkmatig verdeelde huisvesting niet het meest passend is. Dat volgt uit artikel 374, § 2 van het Oud Burgerlijk Wetboek. Mijn oproep is daarom: maak de veiligheidsafweging in concrete dossiers helder en controleerbaar.

Beschrijf welke zorgen onderzocht zijn, welke informatie beschikbaar is en waarom een gekozen regeling verantwoord wordt geacht. Onderzoek hoe nieuwe ernstige signalen tijdig kunnen worden beoordeeld. Vermijd automatische conclusies op basis van geslacht, overtuigingskracht of een psychologisch etiket.

5. Verbind besluiten met opvolging en toegankelijke steun

Ik vraag dat ondersteuning verder kijkt dan het moment waarop een beslissing is genomen. Wie volgt de situatie op? Wie neemt een nieuwe zorg aan? Hoe worden ouders geïnformeerd over passende hulp? En hoe voorkomen we dat taal, geld of digitale vaardigheden toegang blokkeren?

Onderzoek verbeteringen met duidelijke criteria: wachttijd, begrijpelijkheid, ervaren veiligheid en welzijn van kinderen. Publiceer geanonimiseerde evaluaties. Beloof geen vaste percentages succes voordat de aanpak degelijk onderzocht is.

Deze oproep sluit aan bij de gezamenlijke verantwoordelijkheid achter zelfzorg en solidariteit. Van ouders vragen dat zij veerkrachtig zijn, heeft pas betekenis wanneer hun omgeving hen werkelijk kan ondersteunen.

Wat helpt om een gezin menselijk te blijven zien?

Achter een dossier staan een kind met dagelijkse behoeften en volwassenen met beperkte draagkracht. Ik vraag een benadering die ook rust, school, vertrouwde relaties en herstel serieus neemt. Veiligheid is meer dan de afwezigheid van zichtbaar letsel.

Voor reflectie op die dagelijkse ouder-kindrelatie past ** Het boek waarvan je wilde dat je ouders het hadden gelezen – Philippa Perry (bol.com).

Professionals en ouders moeten kunnen leren over de mogelijke gevolgen van overweldigende ervaringen, zonder elk kind een traumadiagnose toe te schrijven.

Voor volwassen lezers die zich daarin willen verdiepen is er ** Traumasporen in lichaam, brein en geest – Bessel van der Kolk (bol.com).

De drie boeklinks zijn affiliatelinks. Een aankoop kan narcisme.blog een vergoeding opleveren. Deze leesboeken zijn geen juridische bronnen, diagnostische instrumenten of bewijs voor de voorgestelde maatregelen.

Mijn verzoek aan de bevoegde beleidsmakers

Ik vraag een gezamenlijk, openbaar antwoord op drie vragen:

• Welke route bestaat voor veiligheidszorgen in complexe scheidingsdossiers, en hoe maken we die voor gezinnen duidelijker?
• Hoe worden deskundigheid, de stem van het kind en samenwerking tussen diensten bewaakt?
• Welke verbeteringen kunnen worden onderzocht, met welke verantwoordelijken en hoe wordt daarover gerapporteerd?

Laat ouders, jongeren en professionals deelnemen aan dat onderzoek, met bescherming van privacy en zonder hen te laten spreken namens alle gezinnen. Ervaringskennis kan knelpunten zichtbaar maken; zorgvuldig onderzoek moet helpen bepalen welke oplossingen werken.

Kinderen verdienen volwassenen en diensten die luisteren, onderzoeken en verantwoordelijkheid opnemen. Daarvoor vraag ik uw engagement.

Met hoogachting,
Annemie Declercq
Ouder en belangenbehartiger

Groeitaak: vertaal één zorg naar een beleidsvraag

Schrijf één algemene vraag die verbetering bespreekbaar maakt. Bijvoorbeeld: ‘Hoe weet een gezin wie een nieuwe veiligheidszorg na een verblijfsbeslissing beoordeelt?’ Laat namen en dossierdetails weg. Bespreek persoonlijke veiligheidsvragen rechtstreeks met bevoegde hulpverlening of je advocaat.

Veelgestelde vragen

Is deze brief daadwerkelijk aan een kabinet verzonden?

Deze pagina is een publieke oproep. Zij bevestigt geen verzending, ontvangst of antwoord van een kabinet.

Vraagt de brief om co-ouderschap af te schaffen?

De voorstellen vragen om zorgvuldig maatwerk en een zichtbare veiligheidsafweging. De brief bepleit geen algemene verblijfsregeling voor alle gezinnen.

Bewijzen deze voorstellen dat alle diensten tekortschieten?

Nee. De brief vraagt hoe mogelijke knelpunten onderzocht en verbeterd kunnen worden. Zij stelt geen oordeel over iedere professional of dienst.

Kan ik deze brief als juridische onderbouwing gebruiken?

De tekst formuleert beleidsvragen. Gebruik voor een procedure actuele wetgeving en advies van je advocaat. Een opinietekst vervangt die onderbouwing niet.

Wat kan ik doen bij een concrete zorg over mijn kind?

Start bij de praktische uitleg over kinderen beschermen bij hoogconflictscheidingen. Voor niet-dringende vragen over geweld kun je terecht bij 1712. Bij dringende politiehulp bel je 101; voor dringende medische hulp 112.

Bronnen en toelichting

• Justel – Oud Burgerlijk Wetboek, artikel 374, § 2: juridisch vertrekpunt voor de huisvestingsvraag.
• VN – Kinderrechtenverdrag, artikelen 3, 12 en 19: uitgangspunten rond belang, inspraak en bescherming.
• Kind en Gezin – zorgen over een kind tijdens of na scheiding: bestaande weg naar ondersteuning.
• 1712 – officiële hulpinformatie: hulp bij vragen over geweld. De beleidsvoorstellen hierboven zijn de oproep van de auteur, geen conclusies uit deze bronnen.

Jouw verhaal telt

Welke concrete verbetering zou gezinnen sneller duidelijkheid geven? Deel alleen een algemene beleidsvraag. Namen, herkenbare kindgegevens en individuele beschuldigingen horen niet in een openbare reactie.

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.

Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.

Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.

Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.

Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.

Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.