Inleiding

Drug-Facilitated Sexual Assault (DFSA) is een onderwerp waar we niet vaak genoeg bij stilstaan, maar dat echt heel belangrijk is. Een blik op Drug-Facilitated Sexual Assault laat zien dat het gaat om situaties waarbij drugs of alcohol worden gebruikt. Deze stoffen maken iemand weerloos. Hierdoor kan er geen sprake meer zijn van instemming.

Dit is een probleem van de slachtoffers en daders. Het gaat ook om hoe we als maatschappij naar deze kwesties kijken. In deze blog duiken we in wat DFSA precies inhoudt. We kijken naar welke middelen vaak worden gebruikt. We bekijken ook hoe dit alles juridisch en sociaal samenhangt.

Wat is DFSA?

Definitie

DFSA betekent eigenlijk dat seksuele activiteiten plaatsvinden zonder dat er toestemming is. Dit gebeurt vaak omdat iemand onder invloed is van drugs of alcohol. Dit kan zowel vrijwillig als onvrijwillig gebeuren. Er zijn twee veelvoorkomende manieren waarop dit zich voordoet:

• Opportunistische DFSA: Hier kiest het slachtoffer ervoor om middelen te gebruiken, en de dader misbruikt die situatie.
• Proactieve DFSA: In dit geval geeft de dader opzettelijk middelen aan het slachtoffer om diegene te verdoven, waardoor seksueel geweld kan plaatsvinden.

Kenmerken van DFSA

• Slachtoffers: De meeste slachtoffers zijn vrouwen, meestal tussen de 20 en 30 jaar. Vaak hebben ze enige connectie met de dader, zoals een kennis of partner.
• Locaties: DFSA gebeurt vooral in sociale settings zoals bars, nachtclubs en privéwoningen.
• Specifieke effecten: Slachtoffers kunnen last hebben van geheugenverlies. Ze ervaren ook verwardheid en een gevoel van machteloosheid. Dit versterkt het gevoel van kwetsbaarheid enorm.

De Impact van DFSA op Slachtoffers

Risicofactoren

• Leeftijd en levensfase: Vooral jongvolwassenen, zoals studentes, lopen een groot risico. Zij gaan vaak meer uit. Ze hebben minder ervaring met het inschatten van risico’s.
• Alcoholgebruik: Overmatig drinken en het gebruik van alcohol om emoties te reguleren verhogen de kans op slachtofferschap.
• Middelengebruik: Soms leidt slachtofferschap zelfs tot meer middelengebruik, waardoor de kans op incidenten steeds groter wordt.

Psychologische en sociale gevolgen

• Geheugenverlies: Veel slachtoffers herinneren zich maar flarden van wat er is gebeurd, wat kan leiden tot gevoelens van zelfbeschuldiging.
• Schaamte en stigma: Omdat ze misschien zelf enige middelen hebben ingenomen, vrezen slachtoffers vaak negatieve reacties van anderen.
• Minder aangiftebereidheid: Veel slachtoffers stappen niet naar de politie. Ze zijn bang om niet geloofd te worden. Ze voelen dat het niet ernstig genoeg is.

Bij de beschreven schaamte en zelfbeschuldiging past ** Zelfcompassie van Kristin Neff, als leeskeuze over mildheid tegenover jezelf; geweld is de verantwoordelijkheid van degene die het pleegt. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.

De Rol van Middelen in DFSA

Veelgebruikte drugs

• Alcohol: Dit is de grootste boosdoener in DFSA-zaken, simpelweg omdat het zo gemakkelijk beschikbaar is en vaak wordt genormaliseerd. Alcohol verlaagt je remmingen en vermindert je weerbaarheid.
• Benzodiazepines: Middelen zoals flunitrazepam (Rohypnol) zijn sterk kalmerend en veroorzaken geheugenverlies.
• GHB: Deze stof is berucht omdat het je enorm verdooft. Het kan ook geheugenverlies veroorzaken. Daardoor begrijpen slachtoffers vaak niet wat er is gebeurd.
• Cocaïne en hallucinogenen: Deze middelen worden soms samen met alcohol gebruikt en kunnen de verdovende effecten versterken.

Detectieproblemen

Sommige drugs, zoals GHB, verdwijnen razendsnel uit je systeem. Dit maakt het moeilijk om bewijs te vinden. Vooral als slachtoffers zich pas later melden, is het een probleem. Andere middelen, zoals cannabis, kunnen langer zichtbaar zijn, maar dat geeft niet altijd een eerlijk beeld van de situatie.

Het Dadersperspectief

Profiel van de daders

• Mannelijk dominantiepatroon: De meeste daders zijn mannen, en vaak hebben ze moeite met het aangaan van emotionele connecties.
• Herhaald gedrag: Sommige daders plegen DFSA herhaaldelijk voordat ze gepakt worden.

Relatie met het slachtoffer

Onderzoek toont aan dat daders vaak mensen zijn die de slachtoffers kennen, zoals vrienden of partners. Maar soms horen slachtoffers pas op de avond zelf van de dader.

Voor verdieping bij mogelijke emotionele gevolgen van geweld kun je lezen in ** Traumasporen in lichaam, brein en geest van Bessel van der Kolk. Dit is achtergrond bij trauma, naast passende hulp, en geen bron voor bewijs of een juridische beoordeling.

Juridische en Sociale Uitdagingen

Juridische aspecten

• Bewijslast: Het is ontzettend lastig om DFSA te bewijzen. Dit komt vooral omdat er vaak niet veel tastbaar bewijs is. Bovendien verdwijnen veel middelen snel uit het lichaam.
• Vrijwillige inname: Het onderscheid maken tussen vrijwillige en onvrijwillige inname maakt juridische vervolging ingewikkeld.

Sociale percepties

• Mythes en stigma: Veelvoorkomende mythes, zoals “ze had niet zoveel moeten drinken,” leiden tot victim blaming. Dit houdt slachtoffers vaak tegen om naar voren te komen.
• Hulpverleningsbehoefte: Er is een grote behoefte aan betere ondersteuning voor slachtoffers, zoals psychologische hulp en juridisch advies.

Praktische Handvatten voor Preventie en Ondersteuning

Wat kun je zelf doen?

• Bewustzijn creëren: Deel informatie over DFSA om mythes te doorbreken en empathie te stimuleren.
• Veiligheid vergroten: Wees alert op drankjes in sociale situaties en spreek je vrienden aan als ze zich onveilig voelen.
• Ondersteuning bieden: Luister zonder oordeel naar slachtoffers en moedig hen aan om hulp te zoeken.

Wil je iemand ondersteunen met aandachtig luisteren en respect voor diens behoeften? Lees ** Geweldloze communicatie van Marshall B. Rosenberg. Je hoeft geen details te vragen of aan te dringen op een gesprek.

Wat kan de samenleving doen?

• Educatie: Voorlichting op scholen en universiteiten over de risico’s van middelengebruik en DFSA is cruciaal.
• Juridische hervormingen: We hebben duidelijke wetten en richtlijnen nodig die DFSA expliciet strafbaar stellen.
• Betere detectiemethoden: Investeren in onderzoek naar snellere en betrouwbaardere methoden om drugs op te sporen kan veel uitmaken.

Conclusie

DFSA is een serieus probleem dat we niet kunnen negeren. Het vraagt om aandacht van zowel individuen als de samenleving. We kunnen mythes doorbreken. We steunen slachtoffers. We ondernemen acties. Zo kunnen we samen werken aan een veiligere en rechtvaardigere omgeving. Het begint allemaal met bewustwording en de moed om in actie te komen.

Voor verdere achtergrond: traumaverwerking en herstel.

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.

Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.

Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.

Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.

Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.

Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.