Drie jaar na de invasie van Oekraïne door Russische troepen blijft de impact op Europa enorm. Op 24 februari 2025 markeren we deze sombere mijlpaal. Het is een dag die herinnert aan de terugkeer van totale oorlog op Europese bodem na tachtig jaar relatieve vrede.
De afgelopen drie jaar hebben laten zien hoe hybride oorlogsvoering onze samenlevingen onder druk zet. Het is daarom van cruciaal belang om stil te staan bij de voortdurende dreiging. We moeten als Europese gemeenschap effectief kunnen reageren.
Oorlogvoering staat in schril contrast met de fundamenten van een sterke en inclusieve samenleving. Waar oorlog vernietiging, trauma en verdeeldheid zaait, draait de verdediging van democratie om het opbouwen van een vreedzame samenleving. Veiligheid, samenwerking en welzijn zijn daarbij kernwaarden.
Democratische samenlevingen floreren dankzij transparantie en wederzijds respect. Hybride oorlogsvoering ondermijnt echter precies deze waarden. Daarom is het essentieel dat we als burgers alert blijven. We moeten proactief zijn in het beschermen van de democratische principes. Deze principes houden onze gemeenschappen sterk.
Wat is hybride oorlogvoering en waarom vormt het een bedreiging?
Hybride oorlogvoering combineert conventionele militaire acties met niet-militaire middelen zoals propaganda, cyberaanvallen en economische druk. Het doel? Politieke en strategische voordelen behalen zonder een formele oorlogsverklaring. Rusland heeft deze tactiek niet alleen verfijnd, maar ook systematisch toegepast in Oekraïne en de rest van Europa. Drie jaar na de invasie zijn de gevolgen hiervan nog steeds zichtbaar.
Voorbeelden van hybride oorlogvoering:
- Desinformatiecampagnes: Russische trollenfabrieken, zoals de “Internet Research Agency”, verspreiden nepnieuws. Verkiezingen, zoals Brexit en de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016, werden hierdoor beïnvloed. Ook vaccinaties en sociale bewegingen zijn doelwitten. Het uiteindelijke doel is verdeeldheid zaaien in Westerse samenlevingen.
- Cyberaanvallen: Een van de beruchtste aanvallen was “NotPetya” in 2017. Deze aanval begon in Oekraïne, maar verspreidde zich wereldwijd en veroorzaakte miljarden dollars aan schade. Recente cyberaanvallen, zoals de SolarWinds-hack en aanvallen op ziekenhuizen en overheidsinstanties, tonen hoe Rusland cyberwapens strategisch inzet.
- Economische druk: Rusland zet gasleveringen aan Europa in als politiek wapen. De Nord Stream-gascrisis is hiervan een goed voorbeeld. Tegelijkertijd gebruiken Russische oligarchen belastingparadijzen om invloed te kopen in Europese economieën.
- Politieke ondermijning: Rusland financiert extreemrechtse en extreemlinkse groeperingen in Europa. Dit gebeurt niet alleen via directe financiële steun. Het verspreiden van fake news en valse narratieven op sociale media gebeurt ook.
- Militaire dreiging en grensoverschrijdende provocaties: Rusland organiseert militaire oefeningen langs de grenzen van de Baltische staten en Scandinavië. Dit heeft als doel angst en instabiliteit te zaaien.
Ondersteunende initiatieven in Nederland en België
Verschillende organisaties in Nederland en België zijn actief om de impact van de oorlog te verzachten. Ze werken ook aan het tegengaan van desinformatie. Drie jaar na de invasie blijkt dat solidariteit en weerbaarheid belangrijker zijn dan ooit.
Hulp aan Oekraïne
- Caritas Vlaanderen: Biedt noodhulp en zamelt goederen in voor Oekraïne (caritasvlaanderen.be).
- Rode Kruis-Vlaanderen: Ondersteunt Oekraïense burgers met medische en humanitaire hulp (rodekruis.be).
- Plan International België: Biedt psychosociale hulp aan Oekraïense vluchtelingen, met speciale aandacht voor kwetsbare personen (planinternational.be).
- Stad Gent: Faciliteert opvang en ondersteuning voor Oekraïense vluchtelingen (stad.gent).
- Rijksoverheid Nederland: Biedt informatie en ondersteuning aan Oekraïense vluchtelingen in Nederland (rijksoverheid.nl).
Bestrijding van desinformatie
- EDMO BELUX: Samenwerking tussen Belgische en Luxemburgse onderzoeksinstellingen om desinformatie tegen te gaan (informatieprofessional.nl).
- Vlaams-Nederlandse EDMO-hub: Een initiatief van VRT, Knack en KU Leuven om nepnieuws te detecteren (computable.nl).
- VRT’s ‘Counterscam’ Project: Werkt samen met influencers en factcheckers om desinformatie op sociale media tegen te gaan (vrt.be).
- SMILES Project: Onderwijst jongeren in mediawijsheid en nepnieuwsdetectie via workshops (kb.nl).
- Nieuwscheckers: Een factcheck-initiatief van de Universiteit Leiden dat desinformatie ontmaskert (rijksoverheid.nl).
Samenvatting
Drie jaar na de invasie blijft de impact van hybride oorlogvoering op Europa groot. Rusland gebruikt desinformatie, cyberaanvallen, economische druk en militaire dreiging als strategische wapens. Europa heeft gereageerd met sancties, militaire en humanitaire hulp aan Oekraïne, en initiatieven om desinformatie tegen te gaan.
Organisaties in Nederland en België spelen een cruciale rol in het ondersteunen van Oekraïense vluchtelingen. Ze zijn ook belangrijk in het beschermen van democratische waarden. Ondanks de uitdagingen blijft de Europese veerkracht onmiskenbaar. Door samen te werken en waakzaam te blijven, bouwen we aan een veiliger en sterker Europa.
Bestrijding van desinformatie:
- EDMO BELUX: Dit project is een samenwerking tussen verschillende Belgische en Luxemburgse partners, waaronder de Vrije Universiteit Brussel en Mediawijs. Het richt zich op het bestrijden van desinformatie door middel van factchecking en onderzoek. informatieprofessional.nl
- Vlaams-Nederlandse EDMO-hub: Dit is een samenwerking tussen Vlaamse en Nederlandse organisaties. Enkele voorbeelden zijn VRT, Knack, KU Leuven en het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Deze hub ontvangt Europese financiering om desinformatie te bestrijden. computable.nl
- VRT’s ‘Counterscam’ Project: Ondersteund door deCheckers en Chase, werken factcheckers en influencers samen. Ze bestrijden desinformatie via verhalende factchecks. Hierbij ligt de focus op jongeren. vrt.be
- SMILES Project: Een initiatief dat jongeren helpt om nepnieuws te bestrijden. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland ontwikkelde samen met partners workshops voor scholen en bibliotheken om jongeren mediawijzer te maken. kb.nl
- Nieuwscheckers: Dit is een factcheck-initiatief van de Universiteit Leiden. Het richt zich op het controleren van twijfelachtige uitspraken en nieuwsberichten. Het heeft ook als doel het aanleren van kritisch denken bij het publiek. rijksoverheid.nl
Deze initiatieven tonen de gezamenlijke inspanningen van Nederland en België. Ze bieden humanitaire steun aan Oekraïne. Tegelijkertijd gaan ze de verspreiding van desinformatie tegen.
Doe mee aan evenementen:
Neem deel aan lokale en Europese initiatieven die solidariteit tonen met Oekraïne en andere door agressie getroffen landen. Bijvoorbeeld, op 24 februari 2025 organiseren verschillende organisaties een demonstratie op Place Luxembourg in Brussel (centraal station). Deze is bedoeld om steun te betuigen aan Oekraïne en te protesteren tegen Russische agressie.
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Geef het artikel een dikke duim!
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
Liefs Annemie