Van nobel streven naar meedogenloze ideologie
Zionisme begon eind 19e eeuw als een streven naar een veilige thuisstaat voor het Joodse volk. Dit is begrijpelijk tegen de achtergrond van eeuwen vervolging. Uiteindelijk kwam daar ook de Holocaust bij. Maar zoals bij elke nationalistische ideologie schuilt er gevaar in het doorslaan naar extreem nationalisme, compleet tegen de Palestijnen.
Zelfs sympathisanten erkennen dit: zélfs pro-Israëlische stemmen benadrukken dat ze “zionisme niet als scheldwoord gebruiken”. Ze waarschuwen echter dat excessief zionisme kwalijk is. Dit geldt zoals voor elk excessief nationalisme. Met andere woorden: de oorspronkelijke idealen van zelfbeschikking kunnen ontaarden. Ze kunnen veranderen in een ideologie die blind wordt voor de rechten van anderen.
In het huidige debat rond de oorlog in Gaza is “zionisme” een beladen term. Voorstanders gebruiken het als synoniem voor Israëls bestaansrecht, terwijl critici het verbinden met kolonisatie en onderdrukking. Sommigen merken op dat in België “zowat iedereen in ons land, behalve degenen die bewust het zionisme aanhangen of er uitdrukkelijk sympathie voor hebben, [de Gaza-oorlog ziet] als een conflict waarbij het Israëlisch leger zoveel mogelijk burgerslachtoffers maakt.
Met andere woorden: buiten de harde kern van zionistische gelovigen, gelooft vrijwel niemand de idee dat de enorme Palestijnse dodentol louter een ongelukje is van de oorlog. Slechts weinig mensen geloven dat de hoge Palestijnse dodentol een ongeluk van de oorlog is. Bijna iedereen denkt dat er opzet in het spel is. Anders denken mensen dat er ten minste grove onverschilligheid voor Palestijnse levens is. Velen vermoeden opzet of op zijn minst grove onverschilligheid voor Palestijnse levens. Dit illustreert hoe ver het hedendaagse zionistische narratief af staat van het morele kompas van het brede publiek.
Netanyahu’s extreemrechts beleid en Palestijns lijden
De huidige Israëlische regering onder Benjamin Netanyahu belichaamt dat ontspoorde zionisme. Zijn coalitie is de meest rechts-extremistische uit Israëls geschiedenis theguardian.com. Hooggeplaatste ministers hanteren openlijk een harde, zelfs racistische retoriek tegen Palestijnen theguardian.com.
Een schrijnend voorbeeld: in 2023 riep Netanyahu’s eigen minister Bezalel Smotrich op tot drastische maatregelen. Hij zei dat “het Palestijnse dorp Huwara moet worden uitgewist”. Volgens Reuters stelde hij letterlijk dat “Huwara uitgeroeid moet worden”. Hij vond dat Israël dat “moet doen” reuters.com. Internationaal werd dit veroordeeld als regelrechte aanzet tot geweld reuters.comreuters.com.
Smotrich, een ultra-nationalist, ging zelfs verder. Hij “steunde een disproportionele reactie van het leger.” Hij stelde voor om familieleden van terroristen collectief te deporterenreuters.com. Dit soort extreme uitspraken zijn nooit volledig teruggenomen. Ze tonen hoe de lijn tussen zionisme en oproepen tot etnische zuivering erg dun is geworden in Israëls top.
Netanyahu’s regering heeft stelselmatig koers gezet naar confrontatie en annexatie. Joodse kolonisten op de Westoever breiden nederzettingen uit, met steun van ministers die geloven dat heel Bijbels land Israël toekomt. Interne kritiek van gematigde Joden wordt genegeerd of weggezet als onvaderlandslievend theguardian.com.
J Street, een pro-Israëlische maar vredesgezinde lobby, hekelt dat de dominante lobby (AIPAC) een “vervormde visie van ‘pro-Israël’” heeft omarmd. Deze visie is “geheel afgestemd op de doelen van Netanyahus regering en de Amerikaanse rechterzijde”. In die visie lijkt er “geen ruimte voor echte bezorgdheid over uitholling van de democratie. Er is ook geen ruimte voor eindeloze nederzettingen en racistische retoriek. Dit zorgt voor de tol van een permanente, onrechtvaardige bezetting”theguardian.com.
Met andere woorden: de huidige zionistische hardliners stellen de Joodse staat gelijk aan militair overwicht. Ze streven naar landbezit tegen elke prijs. Dit gaat ten koste van democratische waarden en Palestijnse mensenrechten.
Ontkenning en ontmenselijking van Palestijnen
Een huiveringwekkend aspect van extreem zionistisch denken is de ontkenning van het Palestijnse volk zelf. Sommige ultrarechtse supporters van Israël gaan zo ver te beweren dat Palestijnen eigenlijk niet bestaan. De Amerikaanse evangelicalen – vaak trouwe bondgenoten van Netanyahu – drukken dit soms openlijk uit.
Voormalig gouverneur Mike Huckabee noemt zich een “onvervalste zionist”.
Hij verkondigde schaamteloos dat “er zoiets als een Palestijn niet bestaat”theguardian.com. Zulke beweringen schuiven een heel volk van vijf miljoen mensen terzijde als een verzinsel. Dit discours maakt het gemakkelijker om Palestijnse rechten te negeren. Als je ontkent dát er een Palestijns volk is, dan kun je hun nationale aspiraties negeren. Je hoeft er dan geen rekening mee te houden. Je kunt hun nationale aspiraties volledig negeren. Hun lijden lijkt dan niet belangrijk.
In de praktijk zien we de gevolgen van deze ontmenselijking dagelijks. Elke Palestijn wordt verdacht gemaakt als potentiële vijand, wat dient als rechtvaardiging voor collectieve bestraffing. Het Israëlische leger bestookt hele woonwijken om enkele Hamas-leden uit te schakelen, met duizenden doden als gevolg, en doet dat onder het mom van “zelfverdediging van de Joodse natie”.
Critici spreken van “genocide” in Gaza. Men protesteert dat dit overdreven zou zijn. Het bloedbad is zó gruwelijk dat zelfs binnen Israëls eigen kring bondgenoten beginnen te twijfelen. In de VS, traditiegetrouw zeer pro-Israël, verschijnen kleine scheurtjes in de steun voor Israël. Deze steun was doorgaans onverwoestbaar. Dit gebeurt nu de oorlog bijna twee jaar duurt theguardian.com.
Zelfs rabiate Trump-aanhangers begonnen vragen te stellen. Slechts 2 Republikeinen in het Congres stemden voor een voorstel om militaire hulp in te perken. Onder hen was Marjorie Taylor Greene, die als eerste Republikein Israël’s oorlog openlijk “genocide” noemde theguardian.com. Dat uitgerekend iemand van uiterst rechts die term gebruikt, benadrukt hoe onmiskenbaar de omvang van het Palestijnse lijden is.
Humanitaire ramp in Gaza: de cijfers liegen niet
Wat zijn de feiten achter deze harde woorden? De menselijke tol in Gaza is afschuwelijk en wordt dagelijks erger. Tienduizenden Palestijnse burgers zijn al omgekomen onder Israëlische bommen en kogels. Volgens cijfers van de Gaza gezondheidsinstanties – die breed bevestigd worden door de VN – heeft Israëls militaire campagne sinds oktober 2023 al zo’n 60.000 Palestijnen gedood, voornamelijk burgers oregoncapitalchronicle.com.
Onder de doden bevinden zich bijna 2.000 baby’s en peuters jonger dan 2 jaaroregoncapitalchronicle.com. Dit is geen “per ongeluk” meer. Men kan het ook geen beperkt nevenschade-effect noemen. Dit is een compleet volk dat aan het uitsterven is in de Gazastrook. Inmiddels is 90% van de Gazaanse bevolking op de vlucht in hun eigen land. Honderdduizenden dreigen te verhongeren door de blokkade oregoncapitalchronicle.com.
Gaza is verworden tot een belegerde enclave. Water, voedsel, medicijnen en brandstof worden afgesneden als collectieve straf. Mensenrechtenorganisaties omschrijven dit als “uithongering als oorlogswapen”.
Israël hield maandenlang hulp tegen en dreef mensen tot de rand van de afgrond. Sinds mei 2025 liet het regime enkel minimale hulp toe op eigen voorwaarden, via verdeelpunten onder militair toezicht. Zelfs daar waren Palestijnse burgers niet veilig: er zijn dagelijkse meldingen dat Israëlische soldaten op Palestijnen schieten die in de rij staan voor voedseloregoncapitalchronicle.com.
Volgens VN-rapporten zijn al zeker 1.000 wanhopige mensen neergeschoten terwijl ze wachtten op brood en water oregoncapitalchronicle.com. Het resultaat is dat inmiddels meer dan 140 mensen van pure honger zijn omgekomen, onder wie 88 kinderenoregoncapitalchronicle.com. Dit zijn onweerlegbare feiten die een schril contrast vormen met Netanyahus beweringen dat er “geen humanitaire crisis” zou zijn. Nee – de crisis is reëel en huiveringwekkend.
Iedere ouder die de beelden ziet van uitgeputte, verwonde of ondervoede Palestijnse kinderen, stelt zich de vraag: hoe kunnen wij dit ooit rechtvaardigen? Hoeveel kinderlevens is “veiligheid” of “wraak” waard? Het zionistische mantra “wij moeten ons verdedigen” klinkt hol wanneer de verdediging bestaat uit het platbombarderen van woonblokken vol gezinnen. Dit is geen abstractie: dit zijn moeders die hun kinderen uit het puin graven, vaders die hun hele familie verliezen. Het collectieve trauma dat hier gecreëerd wordt, zal generaties lang nazinderen.
Westerse rechtse steun: hypocriet en medeplichtig
Toch kan Netanyahu dit beleid voortzetten dankzij gulle steun uit het Westen. Vooral conservatieve en extreemrechtse politici werpen zich als zijn bondgenoten op. De Amerikaanse regering en het Congres pompen onafgebroken geld en wapens naar Israël. Sinds het uitbreken van de oorlog op 7 oktober 2023 heeft de VS meer dan 20 miljard dollar aan wapens gestuurd. De oorlog begon op 7 oktober 2023. Sindsdien heeft de VS meer dan 20 miljard dollar aan wapens gestuurd. Ze hebben ook militaire hulp verleendoregoncapitalchronicle.com.
Pogingen in de Amerikaanse Senaat om dit wapentuig stop te zetten zijn mislukt. Er is sprake van een enorme burgersterfte. Deze pogingen zijn steeds geblokkeerd door rechtse politici. In augustus 2025 stemde bijvoorbeeld het voltallige contingent van Republikeinse senatoren tegen een voorstel. Dit voorstel wilde wapenleveringen opschorten vanwege Gaza’s humanitaire ramp. oregoncapitalchronicle.com.
Menig Republikein blijft hardnekkig de lijn verdedigen dat Israël onvoorwaardelijk gesteund moet worden, ongeacht hoeveel onschuldige mensen sterven. Die blindheid is ronduit schokkend. Dit zijn veelal dezelfde conservatieven die zich graag profileren als “pro-life” en als beschermers van familiewaarden – maar wat is die waardigheid nog waard als men wegkijkt van massaal vermoorde Palestijnse kinderen? De hypocrisie is hemeltergend.
Een deel van de extreemrechtse MAGA-achterban (Make America Great Again) steunt Israëls harde koers vanuit religieuze of politieke motieven.
Vooral evangelicale christenen zien Israël als de vervulling van een Bijbelse belofte en Netanyahu als een bondgenoot in hun eigen cultuuroorlog. Ze slikken dan kennelijk dat Israëlische tanks zelfs kerken en ziekenhuizen raken. Pas toen een Israëlische tank de enige katholieke kerk in Gaza beschoot en mensen doodde, schrok een figuur als Donald Trump zó dat hij persoonlijk Netanyahu belde om te klagen theguardian.com.
Het geeft aan hoe selectief de verontwaardiging is: de vernietiging van moskeeën of duizenden moslimkinderen kon deze rechtse politici maandenlang niet deren, maar zodra christelijke doelen geraakt werden of de publieke verontwaardiging té groot werd, kwamen er barstjes in hun stilzwijgen theguardian.com theguardian.com. Toch blijft de dominante stroming binnen conservatief rechts de oorlog logenstraffen of goedpraten. Elke roep om menselijkheid wordt weggewuifd met het standaardantwoord dat “Israël zich moet verdedigen tegen terroristen”.
Maar verdedigt men Israël, of verdedigt men Netanyahu’s politieke hachje? Netanyahu zelf zaait al jaren angst en haat om aan de macht te blijven, schurkend tegen extreemrechts en settlers. Amerikaanse en Europese conservatieven die hem steunen, maken zich medeplichtig aan zijn beleid.
Zoals een commentator opmerkte: steun voor Israël zou eigenlijk moeten inhouden dat je opkomt voor Israël’s langetermijnbelang bij vrede. Het vereist ook dat je opkomt voor rechtvaardigheid. Je moet niet elke daad van de zittende regering goedkeuren theguardian.com theguardian.com.
Echte vrienden laten vrienden niet ontsporen. Helaas zijn veel van Netanyahus “vrienden” in het Westen vooral geïnteresseerd in een eigen binnenlandse agenda. Dit varieert van islamofobie tot het winnen van verkiezingen met stoere praat. Het Palestijnse leven komt niet voor in hun berekening.
Nooit meer wegkijken: tijd voor humane waarden
Wat we in Gaza zien, is geen complexe twist meer over grenzen of politiek. Het is een humanitaire ramp. Het is ook een morele lakmoesproef. Zionistische hardliners, onder leiding van Netanyahu, hebben een situatie gecreëerd. In deze situatie krijgt “nooit meer” – die belofte na de Holocaust – een wrange echo. “Nooit meer” zou moeten betekenen dat we nooit meer genocidale praktijken toestaan, ongeacht wie het doelwit is.
In plaats daarvan zien we nu een regering die meent uit naam van die Holocaustgeschiedenis te mogen bombarderen en verhongeren. Westerse leiders steunen dat met wapens en woorden.
Het is hoog tijd dat we door de propaganda prikken. Beide kanten hebben propaganda, zeker – Hamas spint beelden en cijfers om Israël zwart te maken, en Israël spint om Hamas als absolute kwaad te schetsen Maar één feit kun je niet wegspinnen: er sterven onaanvaardbaar veel onschuldige mensen.
Geen enkel historisch onrecht tegen Joden rechtvaardigt hedendaags onrecht tégen Palestijnen. Geen enkele “veiligheidsbelangen” excuseren het verwoesten van een heel maatschappij. Er worden ook Palestijnse gijzelaars vastgehouden zonder proces, hulpverleners en journalisten vermoord. De waarheid mag dus niet aan het licht komen wat Israël in de werkelijkheid doet.
Voor ons, burgers met een geweten. Zeker voor ons als moeders en vaders die in elk kind ons eigen kind zien. Wegkijken is geen optie meer.
Wie nu nog stilzwijgend deze slachting laat gebeuren, maakt zich moreel medeschuldig. We moeten durven een brede, kritische stem te laten horen tegen zowel het ontspoorde zionisme dat deze oorlog aandrijft als de politici hier die het bewapenen. Dat betekent onomwonden zeggen dat wat er gebeurt verkeerd is. We moeten geen “balans” zoeken tussen dader en slachtoffer. Het is belangrijk om op te komen voor universele mensenrechten.
Laten we duidelijk zijn: vrede en veiligheid voor Joden en Palestijnen komt er niet door één volk te knechten. Vrede en veiligheid komt er ook niet door één volk te ontkennen. Israël zal op lange termijn niet floreren met eeuwige bezetting en geweld. Dat ondermijnt juist Israëls eigen ziel en veiligheid. Palestijnen zullen zich nooit laten elimineren. Hun menselijkheid en recht op leven is even fundamenteel als dat van ieder ander.
Het wordt tijd dat ook in Washington, Brussel en andere machtcentra dit besef doordringt. Stop de blanco cheque aan Netanyahu’s regering. Eis verantwoording voor oorlogsmisdaden. Wie echt geeft om Israël, durft Netanyahu te kritiseren. Wie echt om menselijke waarden geeft, kan niet anders dan solidair zijn met de onderdrukte Palestijnse bevolking. De wereld zei ooit “nooit meer” tegen genocidale politiek. Die belofte geldt altijd en overal, óók in Gaza. Het is aan ons allemaal om die belofte na te komen, nu het er werkelijk op aankomt.
Bronnen:
- Chris McGreal, US pro-Israel groups in bitter feud over Netanyahu’s far-right government, The Guardian (1 sep 2023) theguardian.com
- Rami Ayyub, Israeli minister’s call to ‘erase’ Palestinian village an incitement to violence, US says, Reuters (1 mrt 2023)reuters.comreuters.com
- J. Oliver Conroy, ‘The war needs to end’: is the US right turning on Israel?, The Guardian (29 jul 2025)theguardian.comtheguardian.com
- Alex Baumhardt, “Gazan death toll passes 60,000”, Oregon Capital Chronicle (1 aug 2025)oregoncapitalchronicle.comoregoncapitalchronicle.com
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Geef het artikel een dikke duim!
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
Liefs Annemie