Gaza en het zionisme: de dodelijke erfenis van extremisme
Van nobel streven naar meedogenloze ideologie
Zionisme begon eind 19e eeuw als een streven naar een veilige thuisstaat voor het Joodse volk. Dit was begrijpelijk tegen de achtergrond van eeuwen vervolging. Uiteindelijk speelde de Holocaust hierbij een grote rol. Voor velen was het een project van hoop, een belofte van veiligheid en zelfbeschikking. Maar zoals bij elke nationalistische ideologie schuilt er gevaar in het doorslaan naar extreem nationalisme.
Zelfs sympathisanten erkennen dit: zélfs pro-Israëlische stemmen benadrukken dat ze “zionisme niet als scheldwoord gebruiken”. Ze waarschuwen dat excessief zionisme kwalijk is. Dit geldt zoals elk excessief nationalisme. Met andere woorden: de oorspronkelijke idealen van zelfbeschikking kunnen ontaarden in een ideologie. Deze kan blind worden voor de rechten van anderen. Hierin wordt de menselijkheid van de tegenpartij uitgewist.
Wie berichten over oorlog en internationale conflicten volgt, krijgt uiteenlopende claims en beelden te zien. Onze gids over propaganda herkennen en bronnen kritisch controleren helpt je die informatie te onderzoeken voordat je haar gelooft of deelt.
Zionistische milities vóór 1948: de gewelddadige fundamenten van de staat Israël
Vaak wordt vergeten dat de staat Israël niet uit het niets ontstond. Het is gebouwd op het geweld van zionistische milities die actief waren in het toenmalige Brits Mandaat Palestina. Deze groeperingen voerden aanslagen uit op de Britse bezetter én op de Palestijnse bevolking.
Hun methodes waren gewelddadig. Ze waren vaak ronduit terroristisch. Toch vormden zij de ruggengraat van wat later het officiële Israëlische leger zou worden. Het is belangrijk dit te herinneren. Het toont dat de huidige strategie van verdrijving en militaire agressie geen toevallige ontsporing is. Deze heeft wortels in de oprichtingsfase van de staat.
- Haganah (1920–1948): officieel een “verdedigingsorganisatie”, maar betrokken bij aanvallen op Palestijnse dorpen. Uit de Haganah groeide later het Israëlische leger (IDF).
- Irgun (Etzel, 1931–1948): radicalere afsplitsing, pleegde bomaanslagen en terreuracties. Beroemd en berucht voor de aanslag op het King David Hotel (Jeruzalem, 1946) waarbij 91 mensen omkwamen.
- Lehi (Stern Gang, 1940–1948): nog extremere militie, verantwoordelijk voor politieke moorden (bv. op Lord Moyne in 1944) en massamoorden op Palestijnse dorpen, zoals de slachtpartij van Deir Yassin in april 1948. Hun leiders Yitzhak Shamir en Menachem Begin zouden later premier van Israël worden.
- Palmach (1941–1948): elitetroepen van de Haganah. Ze speelden een sleutelrol in de campagnes van 1947–1948. Tijdens deze campagnes werden honderden Palestijnse dorpen verwoest. De bevolking werd verdreven – de Nakba.
🤬 Samengevat: Israël werd in 1948 voor een groot deel opgericht door organisaties die internationaal als terreurbewegingen werden gezien. Wat nu het Israëlische leger is, draagt dus het DNA van die milities. Het huidige beleid in Gaza en de Westoever is geen breuk met dat verleden, maar eerder de voortzetting ervan. De Nakba leeft door in de vernietiging van Gaza vandaag.
Netanyahu’s extreemrechts beleid en Palestijns lijden
De huidige Israëlische regering onder Benjamin Netanyahu belichaamt dat ontspoorde zionisme. Zijn coalitie is de meest rechts-extremistische uit Israëls geschiedenis. Hooggeplaatste ministers hanteren openlijk racistische retoriek tegen Palestijnen. Minister Bezalel Smotrich riep in 2023 bijvoorbeeld dat “het Palestijnse dorp Huwara moet worden uitgewist”. Zulke uitspraken worden nooit duidelijk teruggenomen. Ze tonen hoe de lijn tussen zionisme en oproepen tot etnische zuivering wel erg dun is geworden.
Netanyahu’s regering kiest systematisch voor confrontatie en annexatie. Kolonisten op de Westoever breiden nederzettingen uit, de democratie wordt uitgehold, en intern verzet wordt genegeerd. J Street, een pro-Israëlische vredeslobby, klaagt aan dat de huidige koers geen ruimte laat voor echte bezorgdheid. Er is geen ruimte voor de uitholling van de democratie. Er is ook geen ruimte voor bezorgdheid. De eindeloze nederzettingen en racistische retoriek zijn zorgwekkend. De tol van een permanente, onrechtvaardige bezetting is ook zorgwekkend.” De politieke koers is duidelijk: macht behouden door haat en verdeeldheid te voeden.
Ontkenning en ontmenselijking van Palestijnen
Een huiveringwekkend aspect van extreem zionistisch denken is de ontkenning van het Palestijnse volk. Evangelicale bondgenoten van Israël in de VS – trouw aan Netanyahu – verklaren zelfs dat “er zoiets als een Palestijn niet bestaat”. Door het volk te ontkennen, wordt hun verdrijving gerechtvaardigd. Deze logica lag al aan de basis van de Nakba en herhaalt zich vandaag in Gaza. De taal van ontmenselijking maakt massamoord politiek verkoopbaar.
Dit proces van ontmenselijking is niet nieuw. In elke genocide zie je dezelfde patronen. Het slachtoffer wordt weggezet als een obstakel en een niet-bestaand volk. Het wordt gezien als een “probleem” dat moet verdwijnen. Dat Israëlische leiders en hun westerse bondgenoten deze retoriek schaamteloos herhalen, maakt de dreiging des te urgenter.
Humanitaire ramp in Gaza: de cijfers liegen niet
De menselijke tol in Gaza is afschuwelijk en nauwelijks te bevatten: meer dan 60.000 Palestijnen gedood sinds oktober 2023, onder wie bijna 2.000 baby’s en peuters. 90% van de bevolking is op de vlucht. Honderdduizenden dreigen te verhongeren. Israël houdt humanitaire hulp tegen, en er zijn meldingen dat soldaten op Palestijnen schieten die wachten op voedsel. Meer dan 140 mensen zijn inmiddels gestorven van pure honger, onder wie 88 kinderen. Kinderen die overleven dragen vaak blijvende verwondingen of trauma’s met zich mee.
Dit zijn geen nevenschadecijfers. Dit is het resultaat van een beleid dat bewust collectief straft. Het is de logica van belegering en uithongering, van vernietiging van ziekenhuizen, scholen en vluchtelingenkampen. Wie vandaag nog wegkijkt, maakt zich moreel medeschuldig. Elke dag dat het zwijgen voortduurt, sterven er meer kinderen die hadden kunnen leven.
Westerse rechtse steun: hypocriet en medeplichtig
Conservatieve en extreemrechtse politici in de VS en Europa blijven Israël bewapenen. De VS stuurden sinds oktober 2023 voor meer dan 20 miljard dollar aan wapens. Republikeinen in het Congres blokkeerden elk voorstel om dit stop te zetten. Veel van dezelfde politici profileren zich als “pro-life” en “pro-family”, maar zwijgen wanneer Palestijnse kinderen in puin worden gedood. Hun hypocrisie is onverdraaglijk. Hoe geloofwaardig is een “pro-life” standpunt dat het leven van Palestijnse kinderen negeert?
MAGA-aanhangers en evangelicals zien Israël als religieuze bondgenoot en slikken Netanyahu’s beleid, hoe bloedig ook. Pas toen kerken in Gaza geraakt werden, kwam er lichte aarzeling – het lijden van moslimkinderen volstond niet. Dit toont hoe selectief hun morele verontwaardiging is. Het is geen universele ethiek, maar een politiek instrument dat afhankelijk is van wie het slachtoffer is.
Ook in Europa zien we rechtse partijen Israël verdedigen met slogans over “veiligheid” en “strijd tegen terrorisme”. Tegelijkertijd demoniseren ze vluchtelingen uit oorlogsgebieden. Het dubbele gewicht is ondraaglijk: de ene vluchteling wordt met open armen ontvangen, de andere met prikkeldraad verjaagd.
Nooit meer wegkijken: tijd voor humane waarden
Wat in Gaza gebeurt, is geen complex conflict meer, maar een humanitaire ramp en morele lakmoesproef. “Nooit meer” zou moeten betekenen: nooit meer genocide, tegen wie dan ook. Vandaag zien we hoe die belofte met voeten wordt getreden. Een regering beroept zich op slachtofferschap. Tegelijkertijd vernietigt ze zelf een ander volk.
Wie echt om Israël geeft, durft Netanyahu bekritiseren. Wie echt om mensenrechten geeft, kan niet anders dan solidair zijn met Palestijnen. Onze keuze is helder: of we laten terreur en etnische zuivering voortwoekeren, of we staan op en zeggen: genoeg.
Voor vrouwen, moeders en geëngageerde burgers overal ter wereld is dit ook een persoonlijke oproep. Want wie denkt aan Gaza, denkt aan de moeders die hun kinderen verliezen onder het puin. Men denkt ook aan de moeders hier die hun kinderen leren wat rechtvaardigheid en empathie betekenen. Als wij zwijgen, wat leren we onze kinderen dan? Dat macht belangrijker is dan menselijkheid? Dat sommige levens minder waard zijn?
Democratisch volksnationalisme gaat nooit de rechten van andere volkeren beknotten en al zeker niet een genocide. Echte veiligheid kan alleen bestaan wanneer die gedeeld wordt. Vrede kan pas groeien wanneer we de ander als volwaardig mens erkennen. Daarom moeten we, luid en duidelijk, blijven zeggen: geen vrede zonder rechtvaardigheid, geen veiligheid gebouwd op onderdrukking.
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.
Sta even stil bij deze vraag:
Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?
Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.
Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.
Vind jouw volgende stap
Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.
Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.
Herkenning en uitwisseling
Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.
Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.
Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.
Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis
Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.
We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.
Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.
We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.
Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?
We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.
Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.
Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.
Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.
Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)
update : 09102026
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.